از آنجا که نظام مدیریت پرونده قضایی به عنوان یکی از کاربردهای مهم فناوری اطلاعات و ارتباطات در محاکم شناخته میشود، امروزه در حوزه حقوق نیز، استفاده از این امکان جهت سرعت بخشیدن و تسهیل امور افراد جامعه مورد تاکید و توجه بوده است. از اینرو اکثر کشورهای توسعه یافته ایجاد چنین برنامههایی را در ساختار قضایی خود در اولویت قرار دادهاند.
بر اساس مطالعات صورت گرفته در سطح قوه قضائیه، نیز نتیجه این بوده است که بخش مهمی از مشکلات موجود در فرایندهای دادرسی از طریق استفاده از کارکردهای فناوری اطلاعات و ارتباطات مرتفع خواهد شد. خودکارسازی فرایند رسیدگی از طریق ایجاد و توسعه سیستم مدیریت پرونده قضایی (سمپ) بدون تردید یکی از برجستهترین این کاربردها بشمار میآید. در تعریف این سامانه میتوان گفت " سیستمی برای کمک به اشخاص مرتبط با پروندههای قضایی شامل کادر اداری و قضایی دادگاها و کادر اداری و مدیریتی قوه قضائیه و اصحاب دعوا برای دریافت و مدیریت بهتر پروندههای قضایی با استفاده از فناوری اطلاعات و ارتباطات "
در حقیقت مخاطبان این سیستم تمامی افراد ذیسمت و مرتبط با پروندههای قضایی از جمله قضات، کادر اداری و مراجعان میباشند که در این بین ارزیابیها تنها بر اساس سطح دسترسی و نیاز هریک خواهد بود. همچنین کارکرد این سیستم شامل تمامی اموری میشود که برای مدیریت جریان پروندها با تاکید بر کیفیت و زمان مطلوب مدنظر میباشد. در حقیقت این سامانه بر اساس نیازهایی طراحی شده است که نظام قضایی کشور انتظار برآورده شدن آن را دارد. در نهایت و بطور ساده میتوان گفت سیستم مدیریت پرونده قضایی، ثبت و برنامهریزی پیشامدهای کلیدی در چرخه عمر یک پرونده قضایی بصورت الکترونیک است که از ثبت شکوائیه و دادخواست تا صدور رای را دربر میگیرد. بنابراین این سامانه علاوه بر آنچه بعنوان ثبت متمرکز اطلاعات موثر و کلیدی مربوط به پرونده در طول جریان رسیدگی است، هدف این سیستم را به راهکارهای مناسبتری برای بسترسازی و برنامهریزی ارتقا میدهد.
بر این اساس، این سامانه، با تلاشهای شبانهروزی گروه کثیری از متخصصان علوم نرمافزاری و تحلیلگران سیستم و کارشناسان حقوقی و با همراهی مدیران، قضات و کارکنان گرانقدر دستگاه قضایی به شکلی کاملا بومی طراحی، تولید و به بهرهبرداری رسیده است
به گزارش معاونت فناوری اطلاعات مرکز آمار و فناوری اطلاعات، با توجه به نقشه طراحی شده و ضرورت کارکرد تمامی کاربران با سیستم مدیریت پرونده قضایی (سمپ)، همچنین شاخصهای تعریف شده برای هر برنامه نرمافزاری که ارتقا و رشد آن معلول کاربرد و استخراج نیازها میباشد، سیستم مدیریت پرونده قضایی در نسخههای مختلفی تولید گردیده که در هر نسخه تغییراتی جهت روزآمدی بیشتر برنامه توسط طراحان آن در برنامه گنجانده میشود. از این رو مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضائیه، بعنوان متولی اصلی این سامانه، نسخه 3/3 نرم افزار سیستم مدیریت پرونده قضایی را در خردادماه 1390 در واحدهای قضایی کشور به اجرا گذاشته است.
در این نسخه تلاش شده است بر اساس پیشرفت آشنایی کاربران با برنامه و مصوبات کمیته استاندارد سازی، گامی موثر در راستای کارامدی بیشتر برنامه برداشته شود.
لازم به ذکر است که در این نسخه سعی بر آن شده که سطح تغییرات بیشتر در حوزه تعاریف و مفاهیم و همچنین ایجاد گزینههای جدید در فرمهای مختلف این نرم افزار صورت پذیرد تا در نتیجه این برنامه بتواند هم از منظر حقوقی ارتقا یافته و هم با توجه ظرفیتهای اطلاعاتی، گزارشی و تحلیلی موجود در حوزه آماری بتواند پاسخهای مناسبتری را به مخاطبان خود ارائه نماید. همچنین در این نسخه سعی بر آن شده با ایجاد فرمهای جدید، واحدهای بیشتری در دستگاه قضایی، امکان استفاده کاربردی از این نرم افزار را داشته باشند.
عمده تغییرات نسخه 3/3 عبارتست از :
1) افزایش فرمهای اظهارنامه. پرونده سرپرستی. واخواست سفته. ارسال نامه به زندان. دفتر زندانی. انتقال پرونده. هزینه دادرسی. نشریه BETA
2) ایجاد اقلام مورد نیاز کاربران در فرمهای مختلف مانند: رویت و اصلاح. جستجوی پرونده. شخص پرونده و غیره ..
3) ارتبط با پایگاه اطلاعاتی وکلا و امکان انتخاب شخص وکیل از لیست موجود
4) هوشمندسازی برنامه در ورود و تخصیص اطلاعات بخصوص در فرمهایی مانند وقت و ابلاغیه و همچنین اطلاعات مربوط به برگ شماری پرونده و بایگانی راکد
5) ایجاد گزینههای شخص ذیسمت و تفکیک عناوین شخص پرونده در فرم اطلاعات اصلی بر اساس مصوبات کمیته استانداردسازی
6) افزایش قلم اطلاعاتی تخلف از لیست خواسته و اتهام و امکان ایجاد ریز اقلام بر اساس اهمیت موضوع مطروحه و نیاز واحدهای مختلف
7) افزایش امکان ارائه تفکیکی اطلاعات پایه بر اساس نوع شعبه و واحدهای قضایی
8) ایجاد امکانات جانبی مانند ارائه تصویر امضا، درج خودکار شخص چاپ گیرنده و گسترش امکان انتقال الکترونیک اطلاعات بین شعب
9) ایجاد امکانات مختلف جستجو بخصوص در فرم شکوائیه ارجاعی به ضابط و شخص شکوائیه و یکسانسازی فرمهای رویت و اصلاح و ثبت عرایض از منظر شکلی
10) ارائه آمار و گزارشهای مورد نیاز کاربران در گزینه گزارشات و سیستم اطلاعات و مدیریت
گفتنی است راهنمای تغییرات این نسخه، توسط مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضائیه تهیه و در اختیار کابران محترم قرار گرفته است. همچنین کارشناسان این مرکز آمادگی پاسخگویی به سئوالات احتمالی را دارند.